Абдулвоҳид Шамолов, сардори шӯъбаи таҳияи стратегияи миллӣ ва барномаҳои иҷтимоиву иқтисодии Маркази тадқиқоти стратегӣ, дар яке аз нишастҳои хабарии соли 2008-ум гуфта буд, ки мубориза бар зидди вазирону мансабдорони ришвахор ба амнияти кишвар хатар дорад. Ба бовари вай,  мубориза бар зидди фассод  дар кишвар набояд дар шакли пурраи репрессивӣ сурат бигирад, зеро   ба қавли ӯ, ин боиси ташаннуҷи вазъ дар мамлакат хоҳад шуд.

Оқои Шамолов аз вазъи солҳои навадум ёдрас намуда , гуфт, дар пайи репрессияи дар солҳои 90-ум ба вуҷудомада зери ниқоби ашхоси сарватманд афроди бегуноҳу бомаърифат, аз чумла, устодони мадрасаҳо зиндонӣ шуданд. Дар натиҷа ба маърифати миллати тоҷик теша зада шуд.  Абдулвоҳид Шамолов: «шумо мехоҳед, ки тавассути як ё ду вазире, ки ба маҳбас кашида мешаванд, фассодро аз ҷомеъаи Тоҷикистон аз байн баред? Ин ғайриимкон аст. Имрӯз агар он Эшматро аз байн барем, пагоҳ Тошмат ба вуҷуд меояд. Хадафи ман шахсан мубориза бар зидди шахсиятҳо дар Чумҳурии Точикистон нест ва чунин ҳадафро хам дар назди худ ҳеҷ гоҳ  намегузорам. Хадафи ман ин аст, ки ба муқобили ин зуҳури номатлуб, коррупсия ,дар ҷомеъа мубориза бурда шавад.»

Дӯстмуҳаммади Дӯст, раиси Бунёди демократия низ мубориза бо  фассод  дар сатҳи раҳбарони вазорату муассисаҳо ба амнияти кишварро хавфнок унвон кард . Дӯстмуҳаммади Дӯст авзуд: «мубориза бо мансабдорони ришвахор аз он ҷиҳат хатар дорад, ки онҳо аксуламал нишон медиҳанд, ба он хотир, ки маблағу пул доранд. Аммо имрӯз вақти он аст, ки давлат бояд то чо дараҷае  қави бошад, ки аз дузду авбоши мухталиф натарсад.»

Дӯстмуҳаммади Дӯст таъкид дошт, модом, ки ҳамеша чандин устоди ин ё он донишгоҳу донишкада бо иттиҳоми гирифтани ришва  боздошт мешаванду , вазирон аз ин канор мемонанд, чунин  ҳолат  далели он аст, ки дар Тоҷикистон фассоди молӣ тамоми қишрҳои ҷомеъаро фаро гирифтааст. Дар ҳамин замина ба бовари  Раҳматилло Валиев, муовини раиси ҳизби демократ ,  дар кишвар фассоди молӣ то дараҷае  ба авҷи боло расидааст, ки Тоҷикистон  дар байни дигар давлатҳо хамчун як давлати фассодзада муаррифӣ шудааст. Ва имрӯз, ба гуфтаи ӯ,  фассод дар мамлакат то ҳадде зиёд шудааст, ки он амнияти кишварро заъиф сохтааст. Раҳматилло Валиев: «аз руйи таҳлилҳои коршиносони дохиливу хориҷӣ муайян шудааст, ки   бисёре аз  мақомоти болоии давлат дар  фассоди моли даст доранд. Вакте ки мақомоти болои дар  фассод даст доранд, барои дастгир кардан ва ба ҷавобгарӣ кашидани онҳо монеъаҳои зиёд  пеш меоянд. Он нафароне, ки миллионҳо долларҳоро ҳамчун фассод истифода мекунанд, мақомоти дахлдор ин афродро ба ҷавобгарӣ кашида наметавонанд. Аз ин нуқтаи назар фассоди моли амнияти кишварро халалдор мекунад.»

Ин дар ҳолест, ки ба андешаи коршинос  Зафар Абдуллоев  мубориза бо фассод дар сатҳи болоии давлат сурат намегирад. Ба ақидаи вай,  мубориза бо мансабдорони ришвахор аз ҳамин лаҳза бояд шурӯъ шавад, зеро мубориза бо онҳо ба амнияти кишвар ҳеҷ хатаре надорад. Зафар Абдуллоев мегуяд: « дар мубориза бо коррупсия бояд ҳеҷ гуна маҳдудият  гузошта нашавад. Барои мубориза  ҳеҷ гоҳ вақт маҳдуд нест. Бинобар ин онро набояд аз фардо, балки аз ҳамин ҳоло шурӯъ намуд».

Аммо Абдулвоҳид Шамолов афзуд,  айни замон Тоҷикистон барои суръат бахшидан ба мубориза бо фассод омода нест, чунки он боиси сар задани вокеъаҳое монанди солҳои навадум мегардад ва эҳтимолан, мардумро  мувоҷеҳи ташаннуҷ месозад. Вай бар ин бовар  аст, ки ин мубориза бояд тадриҷан сурат бигирад ва  тамоми афроде, ки дар фассод  даст доранд,  қонунан ҷазо бигиранд. А. Шамолов .» имрӯз инҳо аз ботин давлати моро мехӯранд ба мисли кирми даруни себ, ки себро аз дарун мехӯрад. Онҳо имрӯз иктисоди моро  кассод мекунанд. Онҳо имрӯз ҳолати иҷтимоии ҷомеъаи моро ба ҳалокат дучор кардаанд. Инҳо хоин ҳастанд ва дигар нисбат ба инҳо гап надорам. Чи тавре ки президенти Тоҷикистон ба хотири ҳаштодумин солгарди пракуратураи Точикистон гуфт, инҳо даюс ҳастанд. Ришвахорон даюсоне ҳастанд, ки онхо бояд дар назди қонун ҷавоб гӯянд. Оё ин амалро ки онхо анҷом медиҳанд ва аз ҳисоби халқ мехӯранд, магар аз руйи суннат аст, аз руйи шариат аст? Нест! Инҳо хоин ҳастанд!

]]> http://tozatalab.wordpress.com/2008/12/28/%d0%bc%d1%83%d0%b1%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%b7%d0%b0-%d0%b1%d0%be-%d0%b2%d0%b0%d0%b7%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b8%d1%88%d0%b2%d0%b0%d1%85%d0%be%d1%80-%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%b0%d1%80%d0%bd/feed/ 1 tozatalab коррупсия http://tozatalab.wordpress.com/2008/12/19/%d1%82%d0%b0%d1%8a%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d1%87%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%b8%d1%8f%d1%82%d0%b8%d0%b8-%d0%ba%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83-%d0%ba%d0%be%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d1%80-%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%be%d1%82/ http://tozatalab.wordpress.com/2008/12/19/%d1%82%d0%b0%d1%8a%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d1%87%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%b8%d1%8f%d1%82%d0%b8%d0%b8-%d0%ba%d0%b0%d1%81%d0%b1%d1%83-%d0%ba%d0%be%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d1%80-%d0%bc%d0%b0%d0%ba%d0%be%d1%82/#comments Fri, 19 Dec 2008 11:07:44 +0000 tozatalab http://tozatalab.wordpress.com/?p=3 ]]>

Мавзуна, хонандаи синфи 9-уми гимназияи ба номи Низомии Ганчави мегуяд, ки орзу дорад хунари кандакориро омузад ва дар оянда чубтароши машхур шавад, вале мутаассифона, касе нест, то ин хунарро ба у биомузад.

Мавзуна мегуяд, ки вай дар дарсхои таълими мехнат дар мактаб танхо имкони омухтани хунархои ба истилох «занона» чун дузандагиву бофандагиро дорад. Вай мегуяд: «Пухту пазро дар хона хам модарам ба ман меомузонад. Дар дарси таълими мехнат мехохам гулкори дар руйи чубро омузам.»

Ба гуфтаи Курбоншох ном толибилми дигари ин мактаб, писарон низ ба омузиши гизопази, дузандаги ва хунархои дигари монанд ба ин ниёз доранд.

Курбоншох мехохад дар оянда ба унвони донишчуй ба хорича сафар кунад ва интизор дорад, ки дар он чо худаш либосхояшро хохад шуст: «Дар гариби ба ман ки хурок мепазад ё либосамро медузад? Албатта худам бояд аз ухдаи ин корхо бароям. Дар омузиши хунар набояд байни писар ва духтар тафовут гузошт.»

“Занона” ва “мардона”

Ба бовари Ниёзбиби Рачабова, муаллимаи фанни касбу ханаромузии гимназияи Низоми Ганчави, дар дабистони онхо омузиши ин фанн барои духтарон ва писарон ба таври чудогона сурат мегирад. Аммо дар бештари маворид баъзе аз писарон низ хохиши ширкат дар «дарсхои духтаронаро» низ доранд.

Хонум Рачабова мегуяд: «Бачахо мегуянд, ки «муаллима, ба мо хам пухтани гизоро омузонед. Мо хам мехохем дар хона хурок пухта тавонем». Агар тадриси фанни касбу хунар хам барои писарон ва хам барои духтарон дар якчояги ба рох монда шавад, омухтахояшон дар зиндаги ба онхо кумак мекунанд.»

Аммо хонум Олимчонова, як масъули намояндагии Сандуки Кудакони Созмони Милали Муттахид, рузи чумъаи 19 декабр дар як хамоиш дар бораи масоили чинсияти изхор дошт, ки дар дабистонхои Точикистон фанни касбу хунаромузи барои толибилмон аз лихози чинсияти таксимбанди мешавад.

Ба эътикоди хонуми Олимчонова, дар натича аз синни мактаби таксимбандии чинсиятии кор дар зехни наврасон чой дода мешавад, ки ин дар хаёти хонаводагии онхо бахусус ва дар чомеъа, дар мачмуъ, бетаъсир нахохад монд.

Вай хамзамон таъкид дошт, ки нобаробарии чинсияти на танхо дар омузиши фанни мехнат, балки хамчунин дар дарси тарбияи чисмони ва дар бисёре аз барномахои дигари таълими ва хатто дар китобхои дарси ва аксхое, ки дар китобхои таълими мунташир шудаанд, мунъакис ёфтааст.

Хонум Олимчонова афзуд :«Чунин барномахои таълими боъис мешаванд, ки баъзан духтарони точик аз ширкат дар дарси тарбияи чисмони бо либоси варзиши шарм медоранд, хол он ки дар бархе аз давлатхои исломи, назири Эрон, занон тими футболи худро ташкил додаанд.»

Таблиги нобаробарии чинсияти?

Гуфта мешавад, хамчунин дар китобхои таълими, бахусус дар адабиёт, аз дидгохи бисёре аз нависандагон як зани хуб хамоне тасвир мешавад, ки фармонбардори мард, бонуи хона ва тарбиятгари фарзанд бошад, ки ин шеваи тарбият низ, ба гуфтаи коршиносони умури чинсият, дар зехни насли наврас мафкураи суннатии мардсолоронаро  таквият мекунад.

Дар хамин хол, ба гуфтаи Чалолиддин Амиров, як мутахассиси умури тахсилоти томактаби ва мактаби дар Вазорати маорифи Точикистон, карор аст китобхои таълими дар макотиби миёна бо меъёрхои байналмиллали дар заминаи баробарии чинсияти мутобик карда шаванд.

Вай мегуяд, ки феълан, тибки барномаи таълими дар мактабхои Точикистон духтарон ва писарон фанни касбу хунарро ба таври чудогона меомузанд.

Чаноби Амиров мегуяд: «Ин тарзи омузиш ба он хотир аст, ки омузиши сангтароши барои духтарон дар мактаб аз чумлаи корхои вазнин ба шумор меравад. Аммо агар духтарон бихоханд, метавонанд дар дарси мехнати писарон низ ширкат варзида, чубтарориширо аз худ кунанд ва баръакс.»

Ба назар мерасад, вазорати маъорифи Точикистон дар ин замина ба модаи 35-и конуни асоси такия мекунанд. Тибки ин мукаррарот, машгулияти занон ба корхои вазнини зеризамини ва дар шароити сахти кори манъ аст.

Бо ин вучуд, ба гуфтаи мудофеъони хукуки занон, нодида гирифтани стереотипхои чинсияти дар барномахои таълими ва китобхои дарси ба густариши фарханги мардсолори ва занозори ва табъиз нисбат ба занон дар чомеъа мусоъидат мекунад.